Cebuano Short Story: MAPASIGARBOHON SI DODONG BISAYA

Share this:

MAPASIGARBOHON SI DODONG BISAYA

May moingon ang binisaya gahi. Ang magbinisaya isug paminawon, mulahutay kon tugawon, dili muatras kon hagiton, moyangoyango kon paalagaron, mais ang paboritong kan-onon, dili mosibog bahala’g magkadusingot ug bisan pa’g asa mangabot. Gikan sa inibtanay’g bungot hangtod sa bangga sa ugatong paningkamot, kini dili magpaparot. Dili sama sa ubang pinulongan, sama sa inamerkano’ng lumoy pamation, dali ra kaayo’ng puklingon kon pagahiay na ang paminawon. Dali’ng modukoduko mura’g manggiulawon, humok pa kuno’s mamon. Sa pinulongang binisaya, kini buntogon.

Daghang hiyas ug pagdibuho kon pinulongang binisaya ang gamiton. Sa pinulongang binisaya ikaw lamaton.

Si Inday Pilita, misinggit may gikalisangan. Si Dodong Bisaya, nagdali, miduol aron makatabang

Nagtinagalog si Inday nga misumbong, ang iyang paa kuno napaakan. “Saklolo, kinagat ng kuting ang aking paa.” Pagkaabtik ni Dodong Bisaya, mipadagan dayon sa iyang kamot gamhanan aron makuhaan, mapaphaan ug mahikapan ang paa’ng napaakan.

“Bastos? mas maayo pay nagbinisaya ko. Dili paa nga binisaya ang akong gipasabot nga maoy napaakan, kon dili kining akong tiil. Nagtuo man gud ko’ng tagalog ka. Dia man gud ta sa Manila eh?

“Ah, mao ba diay Day. Sori, tataw man gud nako’ng mabati ug makita ang timailhan, ang dili matuis nga kamatuoran. Ang imong panglitok, ang tanan nagpasabot nga susama kita ug gigikanan. Ang dugo’ng bisaya sa atong kaugatan dili nato malimdan.” mapasigarbohon si Dodong Bisaya nga namulong.

“Butangi!!!” nauknol si Inday Pilita, pero sa dihang nakatutok na siya ni Dodong Bisaya naaninag niya ang pamayhon ug kaambongan niini. Tigson ang panglawas, itomon, tinuod nga simbolo sa kaliwat ni Lapulapu. Nanglumoy si Inday Pilita. Mihangad, takna na sa iyang abyon nga pagasakyan padulong sa Sugbo.

Ug sa dihang kuhaon na unta niya ang bagahe sa iyang kiliran, may laing kamot nga mikawhat niini, maoy mibitbit.

“Tugoti nga ako’y modala sa imong bagahe Day, susama man ta ug padulngan. Ako diay si Dodong Bisaya, imong kasaligan, kanunay’ng moalagad ug andam nimong kasandigan.”

“Ako pud diay si Pilita.” mapahiyomon si Inday Pilita.

“Unsa Day nagpilit na?” sukna ni Dodong Bisaya nga daw nabungol sa kaanyag sa gikailaila.

Daw natunaw si Inday Pilita sa nabati ug nakita. Andam na siyang mosandig sa kabaskog ni Dodong Bisaya. (KATAPUSAN).

TUTOK – usa kini ka paagi sa pagtan-aw sa usa ka butang, binuhat ug uban pang talan-awon nga makadapit ug pagtagad. pinapilit ug walay pupamilok ang mga mata nga magtutok, makabagtok,

sa mga mata ug panghunahuna sa gitutokan, magdala ang pagtutok ug kabalisa kon kini magikan sa pulang mata, daw piskaton, kuyaw makatakod ug ikaw murag iugbok.

samtang imong mabati ang tumang kalipay kon ang pagtutok naghupot ug tinan-awang nagdala ug pagdayeg, mga mata nga mogilak, daw bitoon, hayag ang panagway sa nagtutok, magdala ug gilok.

apan, hait makasamad ang tutok kon magikan sa mata nga manulisok, budlat ug hapit na lang mosugwak ang kalimutaw sa pagsiga. motaroy gayud kanimo ang kahadlok.

kon ikaw makatutok, siguroa nga kini magikan sa tinan-awan nga mamulak ug manuhotsuhot sa galamhan nga magkanayon, “pagkabulahan ba nako, akong nakita ang bulak nga nangalimyon, daw manulonda sa katulogon, diwata sa sayong kabuntagon.”

Patnubay.org wishes to thank Atty James Lobedica for giving us the permission to publish this short story in our website. Atty James Lobedica is a lawyer based in Cebu City. He advocates perservation of Cebuano language and culture. He finished his Bachelor of Laws at the University of San Carlos – Cebu in 1992.

Share this: