Cebuano Short Story: ANG ABYAN NI INTING BOTIKOL

Share this:

Tataw’ng nibathay ang daghang kunot sa agtang, nanggungis nga panagway ug ubanon nga buhok ang makita sa pamayhon ni Inting Botikol nga nagbitbit sa iyang basahon sa pagka-abogado.

“Dili na pwede nga matagak pa ako sa akong pagpanimpalad sa pagka-abogado. Kun mahimo sa uban, walay hinungdan nga dili nako mahimo?,” hilom nga nagtuaw si Inting sa nagliko-likong iskinita padulong sa iyang panimalay sa Sitio NGA, duol sa IT Park, Lahug, dakbayan sa Sugbo.Sa pangedaron nga 59 anyos, si Inting medyo hinay nga manglihok-lihok. Siya maoy kanhi gibantog nga magbabalak sa dihang nagtungha pa sa kolehiyo. Nahimo usab siyang inila sa pakiglambigit sa nagkadaiyang debate ug pakigsandurot sa mga kalihukan nga nagpabarog sa tawhanong katungod isip miyembro sa kalihukang walhon sa dekada ’70.

Ug tuod man sa diha nga naabot na si Inting sa ganghaan sa iyang panimalay, iyang gisampit ang iyang pinanggang kapikas nga si Petra. “Petra, ablihi ko.” Sa wala madugay, giablihan ang pultahan ug maoy nisugat sa iyang mga mata ang daut, piyahok, ug edaran na usab nga babaye nga mas maguwang pa kaniya ug napulo ka tuig, si Petra.

“Maayo unta nga sayo ka makauli Inting aron ka makakaon sa saktong oras. Naa ra ba kay tablitas nga imnonon para sa diabetes. Imo na gayud nga gitinuod ang imong pagtuon aron ka mahimong abogado?” pangutana ni Petra. “Ay sus kanimo Petra, timan-i, mahimo gayud ako nga abogado kay mao ra kini ang yawe aron ta maharuhay. Daghan na kaayo ta og utang. Maglisod na gani ko usahay og pamlete aron ko maka-report sa buhatan isip researcher ni Atty. Aguedo Angkona.”

Si Petra, nakaplagan ni Inting sa Masbate sa dihang nagtago-tago siya niadtong hinapos nga bahin sa tuig 1979 sa dihang iyang napamabdosan ang anak sa polis nilang silingan kanhi nga taga Sitio Kawatan, Tabunok, Talisay. Bisan pa tuod og magulang kaayo og pangedaron si Petra ni Inting apan wala kini mahimong babag sa ilang panaghigugmaay. Si Petra usa kanhi ka inilang negosyante og baboy nga taga-Masbate apan tungod sa pagkagumon sa bisyong sugal nga masyao, nawaldas ang tanang puhunan ug mga tinigom.

“Petra, palihug tagai nako sa akong paboritong abyan aron ko makasugod sa akong buluhaton sa pagbasa nako sa mga libro sa balaod,” dala-parayeg nga pamulong ni Inting ngadto ni Petra.

“Inting, ayaw intawon palabi. Wala ka pa kakaon. Hinumdomi, ang pag-amping sa lawas kanunay ug ayaw gayod pagpasagad,” tugob sa kabalaka nga tubag ni Petra ngadto ni Inting dayon ug lakaw aron pag-andam sa abyan niini.
“He, he, he, maayo gani ni akong pinanggang asawa makamao gyud mosabot,” tuaw ni Inting sa kaugalingon. Nitingsi siya, nahimuot. Pipila lamang ka gutlo ang nilabay, nisampit na si Petra, “Inting, hala andam na ang talad-kan-anan ug ang imong abyan.”

Sakto nga nakailis na usab si Inting sa iyang sul-obonon para sa panimalay, nabati niya ang sampit ni Petra.
“Ikaw Petra, makamao ka gayud mosabot. Wala gyud ko masayop pagpili nimo,” pulong pa ni Inting nga tugob sa kalipay.

Sa talad kan-anan iyang nakita ang pitsel nga puno sa alak nga kulafu nga gihumolan ug Ginseng nga hinatag ni Atty. Ankona.

“He, he, he, ikaw Ginseng, ang akong abyan. Ikaw ang makahimo nakong abogado. Kay bisan kun kutob ra ko sa pagbit-bit sa mga libro sa kursong pagka-abogado. Kay wala naman gyud koy kwarta magasto para pagkuha sa pasulit. Dayag gihapon nakong makita sa akong hunahuna ang akong pagka-abogado kun masulod na sa akong galamhan ang ispiritu sa alak nga hinumolan ug Ginseng.” (Katapusan)

Patnubay.org wishes to thank Atty James Lobedica for giving us the permission to publish this short story in our website. Atty James Lobedica is a lawyer based in Cebu City. He advocates perservation of Cebuano language and culture. He finished his Bachelor of Laws at the University of San Carlos – Cebu in 1992. 

Share this: