You could put your verification ID in a comment Or, in its own meta tag Or, as one of your keywords

Cebuano Short Story: NAGNUOD ANG DAMGO NI KITO SA BAG-ONG TUIG (with Balak)

NAGNUOD ANG DAMGO NI KITO SA BAG-ONG TUIG

“Salamat kaayo nga misugot ka Digna nga makigsawo uban kanako ug panihapon. Wala na kuy pangayoon pa.” hinay’ng pamulong ni Kito samtang nagpiyong. “Hoy Kito, kinsa na si Digna?” singhag ni Kikay sa iyang bana nga naghayang sa higdaanan.

“Ah, Kikay buntag na diay? Nakabasa man gud ko ug magasin bahin sa romansa. Akong nadamgohan ang nindot nga estorya.” kalma’ng tubag ni Kito.

“Aw, abi ko’g nagbudhi ka kay pusposan ta gyud ka.” ni Kikay nga naulian sa daklit nga kahingangha. Nawala ang gibating kulba dala sa pangigi. Pagkasunod buntag.

“Dili na ko. Hunonga na. Wala na intawon koy umoy Melba.” pamulong ni Kito nga nagdala ug agumod piniyong ang mga mata.

“Kito, pagmata na. Naunsa gud ni, una may Digna kang gilitok, karon Melba na pud?” pamukaw ni Kikay.

“Day Kikay salamat nga gipukaw ko nimo. Giurom man ko. Nagkahisgotay man gud me sa akong mga higala kagabii bahin ba’g mga ungo. Nagdamgo ko ni Melba ang mangtas sa Junquera.” pamulong ni Kito dala tantiya niya nga makalusot sa pangutana.

“Mao ba? Kalain gud paminawon sa imong damgo.” nahibulong si Kikay.

“Yuna pa, Day Kikay mangandam na diay ko. Daghan ron ang tawo sa simbahan. Daghan ang magpabasa sa ilang palad. Bisperas karon sa bag-ong tuig.” nagdali si Kito’ng mitimbakuwas, nangandam.

“Hala Kito, sigeha gyud na imong patusotuso, masakpan ra gyud ka sa imong pagbasa-basa sa kaugmaon pinaagi sa palad. Magpakaaron-ingnon kang makamao apan ang tanan diay lunlon tinonto, mag-agad lang ka sa ikatunol. Kon dako ang imong madawat maayo, kon gagmay pagkangitngit sa imong pahibalo.”

Hapit na muhagtok ang taknaan sa tungang gabii. Wala pa mahiuli si Kito.

“Hain na man to si Kito wala pa man mauli? Apason ko hinuon kini sa tubaan basin ug nakatulog sa kahubog. Yuna pa, may kasikas man sa kabaret duol sa tubaan? Ako ning tan-awon.”

“Way uwaw imong giilog si Kito gikan kanako!” pulong sa babaye nga hapit na mahuboi sa tanang sapot, kalkag ang buhok. Nakigbugno sa laing babaye nga susama sa nahauna, nagisi-gisi na usab ang sapot niini. “Ikaw ang walay uwaw, nagsabot na man unta ta nga dili ta magdungan ug pangayo ni Kito, kay maglisod na siya ug palit ug purol pero bintahosa ka.” singgit sa laing babaye. Niining tungora nagkinanlatay na sila sa ilang ariyos. “Ayaw mo ug pakauwaw ha. Basin ug madunggan ta ni Kikay pagkadako ra ba ug alho adtong ikapuspos. Dili ra ba layo dinhi ang akong balay. Na managan lang unya ta. Hunong na mo Melba, Digna.” pulong ni Kito.

“Hoy, mga babayeng pak-an!!! Unsa ni akong nabati? Nag-ilog mo sa akong bana’ng walay nahot? Ug ikaw Kito hala pauli na!”

“Ah, ikaw diay Day Kikay?”

“Oh, ako ni? Ug mao diay kini sila si Melba ug Digna ang mga babayeng imong gidamgo? Tinuod diay ni silang mga binuhat?”

“Maayo kay miabot ka Kikay. Sa pagkatinuod, ako ni silang mga suki. Mahilig man gud ni silang magpabasa sa ilang palad.”

“Unya unsa man ning hitaboa nga giilogan man ka nila?

“Mao lagi, gipul-an sila ug pabasa sa ilang palad, ang akong palad na man pud ang ilang gibasa. Ila kong gipahibalo nga ila kong tabangang mabaskog ug maulian sa natay-an kong kusog. Pero, hasta akong bulsa ilang gibasa, mao nga kanunay’g nihit akong kuwarta.”

“Unswaa?? Hala dali na kay pusposan tika maayo ron kay duna ka nay kusog nga ikasugakod sa akong alho’ng inandam. Mas maayo ron nga wala ka na damgoha.”

“Ayaw intawon Day Kikay, nahigmata nako. Magbag-o nako. Bag-ong tuig na man diay.” pulong ni Kito nga nakamatngon sa mga pabuto sugat sa bag-ong tuig.

Wala na panumbalinga pa ni Kikay ang pangaliyupo ni Kito nga midagan palayo. (KATAPUSAN).

BONUS NGA BALAK

Daw daklit lamang ang tanan apan karon nahimuntog na kita sa ganghaan nga gipangandaman.

ANG BAG-ONG TUIG

Tugoti’ng motimbaya ako kanatong tanan pinaagi sa tim-os ug lunsay kong panghinaut sa usa ka mabungahon, baskog, haruhay, malipayon, malungtaron ug malamposon’g tuig 2013….

Alang sa tanang nakabasa, nagsige pa ug basa, ug sa mga mobasa pa sa mga makalingaw ug matulon-anong mga paambit nga atong gipakuninitan dinhi sa atong hawanan, kining tanan mga pinupo gikan sa mga panghunahuna’ng nakab-otan ginamit ang pinulongan’g atong namat-an, nakat-onan ug padayon natong giampingan kay mao man kini ang atong sukaranan, ilhanan ug katambayayongan sa atong mithi ug ting-usbawan.

Daghang kaayong salamat sa mainitong pagbulig, kahigalaan.

Patnubay.org wishes to thank Atty James Lobedica for giving us the permission to publish this short story in our website. Atty James Lobedica is a lawyer based in Cebu City. He advocates perservation of Cebuano language and culture. He finished his Bachelor of Laws at the University of San Carlos – Cebu in 1992.